Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet meer kunt ?

Misschien heeft u wel eens nagedacht over wat er gebeurt u een zwaar ongeluk krijgt, ernstig ziek wordt of gaat dementeren? Wie kan dan uw wensen op medisch gebied kenbaar maken aan de behandelende arts? Wie regelt voor u het beste verzorgingshuis of uitstekende particuliere zorg? Hoe en door wie wordt uw vermogen goed beheerd? Het antwoord op deze vragen kan een ‘levenstestament’ zijn.

Het levenstestament

U kunt bij uw notaris een levenstestament laten opmaken. Een levenstestament is een combinatie van een volmacht en een overzicht van persoonlijke wensen. Bijvoorbeeld op het gebied van persoonlijke verzorging, medische beslissingen of het beheer van uw financiën en/of uw woning. Een ‘gewoon’ testament treedt in werking als u overlijdt. Een levenstestament werkt tijdens uw leven, op het moment dat u niet meer in staat bent zelf te handelen. In uw levenstestament wijst u een of meer personen aan die u onvoorwaardelijk vertrouwt. U geeft aan hem of hen een volmacht om uw wensen op medisch gebied kenbaar te maken en om goede zorg te organiseren. Daarnaast geeft u volmacht om uw vermogen te beheren. Hierbij kunt u uitgebreide instructies geven over de wijze waarop dit moet gebeuren. Als u voor een van genoemde situaties niets heeft vastgelegd, is het bijna altijd noodzakelijk dat de kantonrechter een mentor, bewindvoerder of curator benoemt. Kunt u uw mening niet meer kenbaar maken? Dan kan de kantonrechter deze niet meewegen bij zijn beslissing.

Uw wensen op medisch gebied

Hierbij gaat het om het al dan niet geven van toestemming voor het verrichten van medische behandelingen. De bekendste is de euthanasieverklaring. Hierin kunt u bepalen, binnen de grenzen van de wettelijke mogelijkheden, als u vindt dat er sprake is van uitzichtloos lijden. U kunt ook een ’niet-behandel-verklaring‘ opstellen. Hierin geeft u aan onder welke omstandigheden u vindt dat het leven geen zin meer heeft of voltooid is. Ook een ‘behandelgebod‘, waarin u verklaart dat u onder alle omstandigheden levensverlengende behandelingen wilt, hoort tot de mogelijkheden. Als u uw wensen niet vastlegt, wordt u behandeld volgens de algemeen aanvaarde medische inzichten. Het is een misverstand te denken dat ouders, kinderen of zelfs uw partner dan naar eigen inzicht keuzes mogen maken waarvan zij menen dat die het best voor u zijn. Het is zinvol dat u zich, voordat u uw levenstestament laat opmaken, uitgebreid laat informeren. U kunt bijvoorbeeld spreken met uw huisarts en daarnaast kunt u veel informatie vinden op het internet van belangenorganisaties op medisch gebied.

Beheer van uw vermogen

U heeft binnen uw persoonlijke kring één of twee personen waarvan u van mening bent dat zij goed in staat zijn uw vermogensrechtelijke belangen te behartigen. Deze personen wijst u aan als gevolmachtigde om uw financiële zaken te regelen. U geeft nauwgezette instructies over het te voeren beheer. U vindt het bijvoorbeeld leuk om jaarlijks aan uw (klein)kinderen te schenken. Of u vindt het belangrijk aan culturele of charitatieve instellingen te doneren. U instrueert uw gevolmachtigde hoe hiermee door te gaan. Voorop staat echter dat er voldoende middelen achter de hand zijn om uw welzijn te waarborgen.

Mentorschap / bewind / curatele

Mocht het toch nodig zijn dat er een mentor, bewindvoerder of curator wordt benoemd? Dan bevat uw levenstestament belangrijke informatie voor de kantonrechter. Wie wordt er bij voorkeur benoemd (en wie vooral niet !) en welke instructies krijgt deze persoon. Hier kunt u bijvoorbeeld denken aan de situatie dat de bewindvoerder door u schenkingen wil laten doen aan uw (klein)kinderen om te zijner tijd erfbelasting te besparen. Hiervoor heeft de bewindvoerder toestemming nodig van de kantonrechter. Kan niet kan worden aangetoond dat er door u in het verleden met enige regelmaat soortgelijke schenkingen zijn gedaan? Dan wordt er in de regel geen toestemming gegeven. Heeft u in uw levenstestament aangegeven dat er juist wel geschonken moet worden? En aan wie en op welke wijze? Dan biedt dit de ruimte aan de kantonrechter toch toestemming te geven voor de schenkingen.

Levenstestament en uw notaris

Wilt u zelf de regie houden over uw leven, ook wanneer u niet meer in staat bent zelf te beslissen? Dan biedt een levenstestament uitkomst. Het is verstandig hierover na te denken voordat dit moment aanbreekt. Want dan bent u nog wilsbekwaam en kunt u zulke beslissingen nog nemen. Als u een levenstestament wilt maken, dan kunt u daarvoor terecht bij uw notaris. Die legt uw wensen vast in een notariële akte. Heeft u eenmaal bij de notaris een levenstestament laten maken, dan blijft dat altijd geldig. Bedenkt u zich later? Dan kunt u uw levenstestament altijd aanpassen bij de notaris. Het is verstandig regelmatig na te gaan of uw levenstestament nog past bij uw huidige wensen en situatie.

Uw notaris is bij uitstek geschikt u te adviseren over het levenstestament. Hij heeft specialistische kennis van en ervaring met voornoemde onderwerpen. Uw notaris zorgt voor registratie van uw levenstestament bij het landelijk levenstestamentenregister. Artsen, rechters, andere betrokkenen en iedere notaris kunnen hier nagaan of u een levenstestament heeft. Bij uw notaris kunnen zij de inhoud opvragen. Uw privacy is gewaarborgd en uw levenstestament is altijd terug te vinden. Doordat u uw levenstestament opmaakt in de vorm van een notariële akte, staat onomstotelijk vast dat u heeft begrepen en gewild wat u heeft vastgelegd. Uw notaris ziet hier op toe. Dit voorkomt heel vervelende discussies op het moment dat er gebruikgemaakt moet worden van het levenstestament.

Meer informatie

Meer informatie over het levenstestament kunt u lezen op de website www.hetlevenstestament.nl

Op deze site kunt u, met behulp van veel informatie en een uitgebreide vragen- en wensenlijst, zelf bepalen welke onderwerpen voor u van belang zijn om op te nemen in uw levenstestament.

Ook kunt u bij de Consumentenbond het boekje ‘Het levenstestament’ bestellen.

Dit boekje biedt veel praktische informatie over het opstellen van een levenstestament.

Jan Menderink